مقایسه مسکن اجاره ای در ايران و هلند

به نظرم از اون جایی که از سالها قبل ایرانیها به داشتن مسکن شخصی عادت کرده بودند هنوز سیستم مشخصی برای مسکن اجاره ای در ایران وجود نداره. اصولاْ بیشتر افراد در ایران سعی میکنند که حتماْ و هرچه سریعتر یه منزل شخصی خریداری کنند و نگاه غالب به مسکن اجاره ای در ایران بیشتر نگاه موقتیه یعنی یه مسکن موقتی تا زمانی که فرد یه منزل شخصی خریداری کنه و شاید به همین دلیل هست که سازوکار درست و حسابی واسش وجود نداره.البته الان به دلیل افزایش سرسام آور قیمت مسکن خیلیها مجبورند توی ایران به مسکن اجاره ای خیلی جدیتر فکر کنند چون شاید در تمام مدت عمرشون توانایی خرید مسکن رو نداشته باشند.

 توی هلند اما مساله مسکن کاملاْ متفاوته. از اون جهت که هلند کشور کوچیکیه و تراکم جمعیت توش خیلی بالاست از جهاتی شبیه تهران خودمونه و تهیه مسکن کلاْ کار ساده ای نیست. اما سازوکار مشخصی واسش وجود داره. اولاْ اینکه مردم به مسکن اجاره ای به چشم مسکن موقتی نگاه نمیکنند. توی این مجموعه ای که ما زندگی میکنیم یه خانواده ای هستند که بیشتر از ۲۴ ساله که توی همین خونه اجاره ای هستند. شبیه این خانواده هم کم نیستند. دلیلش هم اینه که اینجا معمولاْ شرکت های بزرگ هستند که خونه رو اجاره میدهند و اون شرکت ها هم ترجیح میدند که مشتری هاشون هرچقدر ممکنه بیشتر توی خونه هاشون بمونند. حالا چرا؟ اولاْ به خاطر این که اگر یه نفر از یه خونه ای بره تا یه مشتری دیگه واسه خونه پیدا کنند مدتی طول میکشه که معنیش از دست دادن پول اجاره اون مدته. علاوه بر اون مشتری های قدیمی رو شرکت میشناسه و میدونه که دردسر درست نمیکنه که ممکنه در مورد مشتریهای جدیدی که خونه رو اجاره میکنند صدق نکنه. اجاره دادن خونه هم کلی انرژی از افراد اون شرکت میگیره برای عقد قرارداد و ... و تازه اگر یه مستاجری به مدت طولانی توی یه خونه ای باشه حس مالکیت نسبت بهش پیدا نمیکنه. از اون گذشته توی هلند اجاره هرماه رو پیشاپیش میگیرند یعنی مثلاْ اجاره ژانویه رو باید آخر دسامبر بدی بنابراین کسی نمیتونه اجاره رو بپیچونه. از پول پیش هم خبری نیست مگر این که خونه رو از مالک شخصی اجاره کرده باشید که سیستمش کاملاْ‌ فرق میکنه و بین ۱ تا ۲ ماه پول اجاره رو باید به عنوان ودیعه پرداخت کنید و این تازه غیر از پول بنگاه معاملاتی است که خونه رو براتون پیدا میکنه و کمیسیونش معمولاْ بین حدود ۲۵۰ یورو تا یک ماه پول اجاره خونه متغیره. پس تا این جا مشخصه که معمولاْ‌بهتره خونه رو از شرکتهای بزرگ اجاره کنید که در نهایت یه پولی تا ۲۰۰ یورو برای عقد قرارداد میگیرند و خبلیهاشون پول ودیعه هم نمیگیرند. اما شرکتهای بزرگ هم دو دسته هستند. اول شرکتهایی که حدس میزنم از بودجه عمومی بهشون کمک میشه یا یه چیزی شبیه اون که معمولاْ اجاره‌خونه هاشون ارزون تره ولی در عوض هم باید یه مدت طولانی توی صف باشید و هم بعد از اون مدت طولانی که توی صف بودید که ممکنه ۲ تا ۳ سال طول بکشه معمولاْ خونه ای گیرتون میاد که کیفیتش از خونه هایی که شرکتهای خصوص اجاره میدند پایینتره و به دلیل اینکه اجاره اش پایینتره همسایه هایی هم که خواهید داشت سطح اجتماعیشون پایینتره. اصولاْ توی اینجا یه قانونی هست که تقریباْ همه کسایی که خونه اجاره میدند اعم از مالکهای خصوص و شرکتهای بزرگ رعایت میکنند و اون هم اینه که درآمد ناخالص ماهانه تون بایستی حداقل بین ۳ تا ۵ برابر اجاره ماهانه خونه باشه ولی این شرط حداقل درآمد بین جاهای مختلف فرق میکنه وبعضیها مثلاْ شرطشون روی درآمد خالص هست. این قانون به طور اتوماتیک سطح اجتماعی افرادی رو که توی یه ساختمون زندگی میکنند تاحدی (تاکید میکنم تاحدی) یکنواخت میکنه. یه چیز دیگه هم توی پرانتز بگم: این طور که توی ایران مرسومه و واسه وام دادن یا فروختن اجناس قسطی از آدم میخواند که ضامن بیاره توی هلند اصلاْ این طور نیست. چیزی که برای این تیپ کارا معمولاْ از آدم میخواند اگر حقوق بگیر باشی فیش حقوقی یکی دو ماه اخیرت هست و اگر درآمد آزاد داشته باشی برگه مالیاتی سالهای قبلت. یه برنامه دیگه ای هم که وجود داره برنامه سوبسید خونه هست. اگر درآمدتون از یه حد مشخصی کمتر باشه میتونید برای سوبسید خونه اقدام کنید و با اون سوبسید خونه تقریباْ‌ همه میتونند توی یه خونه ای که مناسبشون هست زندگی کنند این رو هم اضافه کنم که در پرداخت سوبسید خونه فکر میکنمْ این رو که خونه ای که اجاره کردید مناسبتون باشه رو هم در نظر میگیرند. در مورد خرید خونه هم فرض اینه که کسی همین طوری پول خرید خونه رو نداره و یه سری جاهایی هستند که وامهای بلند مدت برای خرید خونه میدند و با وان وامها تقریباْ همه میتونند خونه بخرند. نکته جالبترش اینه که سرسال که نوبت حساب و کتاب با اداره مالیات میشه، اداره مالیات اگر خونه خریده باشید و اقساط خونه ای رو که خریدید پرداخت میکنید یه مقداری از مالیاتتون رو میبخشه که این خودش کمک خیلی بزرگیه چون یه مرتبه کلی پول مالیاتی رو که به تدریج در طول ماههای سال پرداخت کرده اید بهتون برمیگردونه. یه چیز جالب دیگه  در مورد خونه های اجاره ای در هلند نوع معماری خونه هاست. خونه ها معمولاْ طوری ساخته میشند که کمترین میزان فضا بی استفاده بمونه مثلاْ توی یه برج بلند  مستطیلی درهای خونه ها رو دو طرف ساختمون و روی طولهای مستطیل خونه قرار میدهند و درهای خونه ها همه توی همون راهروهای دو طرف در کلیه طبقات قرار داره. این کار باعث میشه که کمترین میزان فضا برای پله ها و قسمت های جداکننده آپارتمان ها مصرف بشه و بیشترین تعداد خونه از توی اون برج بشه درآورد.

فکر میکنم استفاده از این تجربیات میتونه کمک کنه که توی ایران هم سیستم بهتری برای اجاره خونه داشته باشیم.

/ 1 نظر / 107 بازدید
ارسلان

جالب بود ٬ اما مساله مسکن در ايران و کلا خاور ميانه کاملا از نظر ماهيت با غرب متفاوته ٬ در خاور ميانه به مسکن به عنوان يک سرمايه نگاه ميشه و با گذشت زمان بر ارزش اون افزوده خواهد شد ٬ اما در غرب ( منظورم اروپاست نه آمريکا و کانادا ) املاک مسکونی با گذشت زمان دچار افزايش قيمت چشمگير نميشن و همچنين با گذشت زمان بعضا از ارزش اون ها به دليل فرسودگی کاسته هم خواهد شد . در مورد استفاده از فضا در ساختمان ها بايد عرض کنم که اين هم بر ميگرده به هنر طراح ساختمان و همچنين قوانين و آيين نامه های شهر سازی هر کشور ... موفق باشيد .