آمار مقالات علمی

یه مدتیه دارم  کار میکنم (و فکر میکنم ) روی رشد آمار مقالات علمی ایران و مقایسه میکنم ایران رو با همسایه هاش. خوشبختانه اینجایی که هستم به اطلاعات موسسه ISI دسترسی دارم. من میدونستم که تعداد مقالات علمی ایران داره خیلی سریع رشد میکنه ولی چیزی که دربارش مطمئن نبودم جایگاه ایران بین کشورهای منطقه است. حالا یه آماری من خودم از سایت ISI درآوردم که اینجا مینویسم:

 تعداد مقالات علمی نمایه شده سال ۲۰۰۵  در پایگاه های داده ای: 

Science Citation Index Expanded (SCI-EXPANDED)--1945-present 

Social Sciences Citation Index (SSCI)--1956-present

Arts & Humanities Citation Index (A&HCI)--1975-present
 
کشورها:
ایران، ۵۳۸۰
مصر، ۳۲۳۴
عراق، ۱۰۶
کویت، ۶۰۲
اردن، ۷۱۸
عربستان سعودی، ۱۶۰۹
ترکیه،۱۶۴۲۷
پاکستان،۱۲۹۳
هند،۲۷۶۵۵
بحرین، ۱۲۱
قطر،۱۴۷
امارات، ۶۵۱
عمان، ۳۲۵
 
این آمار رو من با امکان جستجوی سایت ISI Web of Knowledge پیدا کردم و ممکنه با آماری که از روشهای دقیق تر به دست اومده باشه فرق داشته باشه (گرچه منطقاْ نباید فرق داشته باشه ولی توی این دنیا هیچ چیز بعید نیست. من توی گوگل یه چیز رو ۱۰۰ مرتبه سرچ میکنم ۱۰۰ تا جواب مختلف میگیرم اونم نه اینکه همیشه زیاد بشه. بعضی وقتا کم میشه بعضی وقتا زیاد میشه. بعضی وقتا یه سری لینکا رو توی نتایج سرچ نشون نمیده و بعد از یه مدت مجدداْ نشون میده. خلاصه یه وضعیتیه واسه خودش ولی به هرحال برای مطالعه مقایسه بد نیست چون که هرچی هست واسه همه یکسانه).
 
دو جور میشه با این آمار برخور کرد یکی اینکه اعداد رو در نظر بگیریم (بدون توجه به خود کشور و موقعیت و جمعیت و ...)‌که اگه از این دیدگاه بهش نگاه کنیم ایران توی منطقه خودش الان تقریباْ میشه گفت کشور دوم بعد از ترکیه است (هند رو نمیشه از کشورای منطقه به حساب آورد من آمارش رو واسه یه منظور دیگه اینجا نوشتم). خیلی هم باعث خوشحالیه که ایران الان اینقدر رشد کرده. قبلاْ (تا همین چند سال پیش) شاید ایران کشور جهارم بود بعد از عربستان و مصر. ولی الان خبلی اوضاع بهتر شده و هدف بعدی باید این باشه که ترکیه رو خاک کنیم. ولی اگه از دیدگاه دیگه به این آمار نگاه کنیم اوضاع فرق میکنه. خوب واضحه که هند با بیش از یک میلیارد نفر جمعیت رو نمیشه مثلاْ با بحرین یا کویت مقایسه کرد. اگر این آمار رو بر جمعیت کشورها تقسیم کنیم (واسه نرمال کردن) اون موقع معلوم میشه کشورای کوچیک خیلی بهتر دارند عمل میکنند. خصوصاْ کویت، اردن و امارات. اگه اونجوری حساب کنیم ایران خیلی توی رتبه بندی منطقه ای پایین تر میاد. این مساله رو یکی از خواننده های مجله Nature هم در جواب سرمقاله (Editorial) که گفته بود« ایران دومین کشور خاورمیانه از نظر چاپ مقالات علمی هست» توی یه نامه ای که نوشته بود ذکر کرده بود و با حسابی که اون کرده بود اگر تعداد مقالات رو با جمعیت نرمال کنیم رتبه ایران میشه ششم در خاورمیانه(Nature 443, 271) . به هرحال ار حق نباید گذشت که اوضاع خیلی فرق کرده با قبل. من فکر میکنم این رشد راحت بتونه با همین نرخ تا ۱۰ سال دیگه ادامه پیدا کنه ولی واسه نگه داشتنش (و افزایشش) باید برنامه ریزی کرد. متاسفانه یه سری آدما توی ایران هستند که  دارند اصل ارزش مقالات علمی معتبر  ( ISI indexed) رو زیر سوال میبرند ولی کاش اونا هم به جای اینکه تیشه به ریشه بزنند برند سراغ کار تحقیقیشون. درسته کار تحقیقی سخته. مقاله ژورنالی نوشتن هم سخته (شاید هم خیلی سخته) ولی اگه میخواهیم کشورمون رشد کنه نباید که استاندارد رو بیاریم در حد خودمون. درستش اینه که خودمون رو برسونیم به اون استاندارد. همه جای دنیا دارند الان از همین استاندارد استفاده میکنند. مگه ما چیمون با بقیه فرق داره که استانداردهای دنیا رو میخوایم عوض کنیم؟ مگه اگر یه نفر بخواد تست کشش توی ایران انجام بده باید استاندارد ASTM رو بومی کنه؟ مگه باید جدول ضرب رو بومی کرد؟ مگه ... مجید جان دلبندم به مطلب رو چندبار باید توضیح داد؟
/ 2 نظر / 12 بازدید
مرضيه

فقط يک اشاره تا بعداْ اساسی فکرمو جمع کنم و نظريه صادر کنم: تعداد مقاله ی آی اس آی به نظر شما معيار خوبی هست؟ فکر می کنين آی اس آی بودن ملاک کيفيت قابل قبول است؟ اگه لازم شد مثال هم می آوريم بعداْ.

اميرعباس

در مورد مقاله های آی اس آی هم عرض کنم که اینقدی که بنده اطلاع داردم تقريباْ همه جای دنيا برای ارزيابی توليد علمی از پايگاه های داده ای مربوط به موسسه آی اس آی استفاده ميکنند. ارزيابی خروجی علمی موسسات و گروه های علمی هم با استفاده از همون اطلاعات انجام ميشه. اينکه آيا همه مقالاتی که توی مجلات آی اس آي چاپ ميشند خوب هستند خيلی روشنه که نه این طور نیست. یه تعداد (نه چندان کمی) هم مقاله به درد نخور و پرت و پلا و يا حتی ساختگی توی اين مجلات چاپ ميشند ولی اين باعث نميشه که اساس استاندارد رو از ريشه بزنيم. يه موقعی چرچيل در مورد دموکراسی گفته بود که دموکراسی بدترين نوع حکومته به استثنای بقيه انواع حکومت ها. من هم در مورد آی اس آی ميگم: آی اس آی بدترين نوع استاندارد علميه به استثنای بقيه استانداردها.